Ұзақ мерзімді АПВ инфекциясы қатерлі ісіктің кейбір түрлерін
және басқа ауруларды тудыруы мүмкін. Қауіп-қатердің алдын алыңыз.¹

Әйел адам, ер адам болсаңыз да, белсенді жыныстық өмір салтын ұстансаңыз да, моногамдық қарым-қатынаста болсаңыз да немесе қауіпсіз жыныстық қатынасты таңдасаңыз да, осыларға қарамастан сізде қатерлі ісіктің және АПВ-мен байланысты басқа аурулардың даму қаупі болуы мүмкін.^1,2 Адамдардың көпшілігінде ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың дамуына әкелуі мүмкін.^3,4

Әйелдерде ұзақ мерзімді АПВ инфекциясы мыналарға әкелуі мүмкін:¹

Жатыр мойны қатерлі ісігі
Қынап қатерлі ісігі
Вульва қатерлі ісігі
Анал өзегінің қатерлі ісігі
Жыныстық сүйелдер

Ерлерде ұзақ мерзімді АПВ инфекциясы мыналарға әкелуі мүмкін:¹

Анал өзегінің қатерлі ісігі
Жыныстық сүйелдер

АПВ-мен байланысты кейбір қатерлі ісіктер сізге немесе сіздің жақындарыңызға да әсер етуі мүмкін.¹

Қазақстан Республикасында тіркелген АПВ-мен байланысты қатерлі ісік ауруларының жыл сайынғы саны:^5,6,a,b

Жатыр мойны қатерлі ісігі⁵

~1824

жаңа жағдайлар

Жатыр мойны қатерлі ісігінің⁵

2

Қазақстандағы әйелдердің қатерлі ісігінің барлық жағдайлары арасында алатын орны

Анальды каналдың қатерлі ісігі⁶

~72

әйелдер мен ерлер арасындағы жаңа жағдайлар

Қынаптың қатерлі ісігі⁵

~50

жаңа жағдайлар

Вульваның қатерлі ісігі⁵

~127

жаңа жағдайлар

^a2020 жылға арналған анальды қатерлі ісік бойынша деректер.
^b2022 жылғы қалдық статистика.

Бақыттарыңызға орай, бүгін сіз кейбір қатерлі ісіктерді және АПВ-мен байланысты басқа ауруларды алдын алуға көмектесетін шаралар қолдана аласыз.^1,3

АПВ туралы қаншалықты білесіз?

Бұл аңыз ба әлде рас па?

АПВ – сирек кездесетін вирус.

Бұл аңыз: АПВ соншалықты кең таралған, сондықтан жыныстық тұрғыдан белсенді адамдардың көпшілігі өмірінде кем дегенде бір рет осы вируспен жұқтырады.¹ Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың және басқа да аурулардың дамуына әкелуі мүмкін.^2,3

Бұл аңыз ба әлде рас па?

Сізде немесе сіздің серігіңізде АПВ болса, білер едіңіз.

Бұл аңыз: АПВ инфекциясында әдетте симптомдар болмайды, сондықтан әйелдер де, ерлер де вирусты жұқтырып, оны білмей басқа адамға жұқтыруы мүмкін.¹ Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың және басқа да аурулардың дамуына әкелуі мүмкін.^2,3

Бұл аңыз ба әлде рас па?

Ұзақ мерзімді АПВ инфекциясы тек жатыр мойны обырына әкелуі мүмкін және ер адамдар үшін үлкен қауіп төндірмейді.

Бұл аңыз: Жыныстық белсенді адамдардың көпшілігі өмірінде кем дегенде бір рет болса да, АПВ жұқтырады. Әйелдерде ұзақ мерзімді АПВ инфекциясы қынаптың, вульваның, анальды қатерлі ісігінің дамуына және жыныс сүйелдерінің пайда болуына әкелуі мүмкін. Ер адамдарда бұл анальды қатерлі ісікке, сондай-ақ жыныстық сүйелдерге әкелуі мүмкін.⁴

Бұл аңыз ба әлде рас па?

АПВ инфекциясын емдеуге болады.

Бұл аңыз: Қазіргі уақытта АПВ инфекциясын өзін емдеу мүмкін емес, дегенмен АПВ тудыратын ауруларды — жыныс сүйелдері мен жатыр мойны қатерлі ісігі сияқты ауруларды емдеуге болады.⁵

Бұл аңыз ба әлде рас па?

АПВ-дан вакцинация тек ерте жаста ғана тиімді.

Бұл аңыз: АПВ-дан вакцинация тек ерте жаста ғана тиімді емес, сонымен қатар ол неғұрлым ертерек жасалса (жыныстық қатынас басталғанға дейін), тиімділігі соғұрлым жоғары болады.⁶

Бұл аңыз ба әлде рас па?

11-13 жас аралығындағы балаларды ерте вакцинациялау тиімдірек, өйткені АПВ жұқтыру қаупі жыныстық дебютке дейін төмен.

Бұл рас: Жасөспірім кезінде АПВ қарсы вакцинация тиімдірек, өйткені осы кезеңде иммундық жүйе қорғаныс антиденелерінің жоғары және тұрақты деңгейін қалыптастырады. Жыныстық қатынас басталғанға дейін АПВ қаупі аз болған кезде ең жоғары қорғанысқа қол жеткізіледі.⁶

Бейнеленген адам бейнесі нақты емделуші емес.
Тек демонстрациялық мақсаттарда қолданылады.

World Health Organization (WHO). Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (2022 update). Wkly Epidemiol Rec. 2022;97(50):645-672 Accessed October, 2025.
World Health Organization. Questions and answers about human papillomavirus (HPV). Published 2024. Accessed October, 2025. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/376263/WHO-EURO-2024-5631-49185-73415-eng.pdf?sequence=1
Meites E, et al., Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (Pink Book). 14th edition. Chapter 11: Human Papillomavirus. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html Updated August 2021. Accessed October, 2025.
Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021 – human papillomavirus (HPV) infection. Centers for Disease Control and Prevention. Accessed October, 2025. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm
World Health Organization (WHO). Intenational Agency for Research on Cancer. https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/398-kazakhstan-fact-sheet.pdf Accessed October 2025.
Bruni L, Albero G, Serrano B, Mena M, Collado JJ, Gómez D, Muñoz J, Bosch FX, de Sanjosé S. ICO/IARC Information Centre on HPV and Cancer (HPV Information Centre). Human Papillomavirus and Related Diseases in Kazakhstan. Summary Report 10 March 2023. Accessed October 2025.

АҢЫЗ БА ӘЛДЕ РАС ПА

World Health Organization. Questions and answers about human papillomavirus (HPV). Published 2024. Accessed October, 2025. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/376263/WHO-EURO-2024-5631-49185-73415-eng.pdf?sequence=1
Meites E, et al., Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (Pink Book). 14th edition. Chapter 11: Human Papillomavirus. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html Updated August 2021. Accessed October, 2025.
Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021 – human papillomavirus (HPV) infection. Centers for Disease Control and Prevention. Accessed October, 2025. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm
World Health Organization (WHO). Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (2022 update). Wkly Epidemiol Rec. 2022;97(50):645-672 Accessed October, 2025.
World Health Organization: WHO. (2024, March 5). Cervical cancer. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer Accessed October, 2025.
GAVI. Why the HPV vaccine is offered to teenage girls and what parents need to know about it. https://www.gavi.org/vaccineswork/why-hpv-vaccine-offered-teenage-girls-and-what-parents-need-know-about-it Accessed October, 2025.