Мен қауіп-қатер тобындамын ба?

АПВ инфекциясы әлемдегі ең көп таралған жыныстық жолмен берілетін инфекция болып табылады.¹

Шын мәнінде, ұзақ қарым-қатынастағы әрбір екінші адам АПВ штаммдарының біреуін жұқтырып алады.²

Жыныстық қатынаста белсенді адамдардың көпшілігі өмірінің белгілі бір кезеңінде АПВ жұқтыруы мүмкін.¹ Әйелдерде ұзаққа созылған АПВ инфекциясы қынаптың, вульваның, анальды каналдың қатерлі ісігіне және жыныс сүйелдерінің пайда болуына әкелуі мүмкін. Ер адамдарда бұл анальды каналдың қатерлі ісігіне, сондай-ақ жыныстық сүйелдерге әкелуі мүмкін.³ Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың дамуына әкелуі мүмкін.^4,5

Әйелдер Ерлер

Сізде АПВ-мен байланысты кейбір қатерлі ісіктердің даму қаупі бар ма?

АПВ ЖӘНЕ ӘЙЕЛДЕР

Сіз белсенді жыныстық қатынас өмір салтын ұстанасыз ба, моногамдық қарым-қатынастасыз ба, соған қарамастан немесе сақтық шараларын қолданамын деп ойласаңыз да, сізде АПВ жұқтыру қаупі болуы мүмкін.¹ Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың пайда болуына себеп болуы мүмкін.^4,5

Бүгін сіз өззіңізді қорғауға мүмкіндік беретін күн болуы мүмкін.¹

АПВ ЖӘНЕ ӘЙЕЛДЕР

Дәрігеріңізбен мыналар туралы сөйлесіңіз:¹

АПВ вакцинациясы
Жіті мойын ісігіне скрининг
Өмір салтымен байланысты қауіп факторлары

Сіз кім болсаңыз да, өмірдің қай кезеңінде болсаңыз да, сіз өзіңізді қорғауға көмектесе аласыз:¹

Әлемде әр минут сайын бір әйелге АПВ-мен байланысты жатыр мойны қатерлі ісігі диагнозы қойылады.⁶

Бірақ кейбір қатерлі ісіктерді және АПВ-мен байланысты басқа ауруларды алдын алуға болады. Сіз статистиканың бір бөлігі болмауыңыз керек.

АПВ белгілі бір типтегі адамдарға ғана әсер ететін инфекция емес. Барлық жыныстық белсенді ересектерде өмір бойы қатерлі ісіктің және АПВ-мен байланысты басқа ауруларды даму қаупі болуы мүмкін.^1,3

Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың дамуына әкелуі мүмкін.^4,5  

АПВ терінің теріге (немесе шырышты қабаттарға) қандай да болсын интимдік жанасу арқылы берілуі мүмкін және әдетте оның белгілері болмайды.¹

АПВ жұқтыру үшін бір серіктің болуы жеткілікті болады, тіпті егер сіз қазір жыныстық қатынаста болмасаңыз да, болашақта сіздің жалғыз сенімді серігіңіз сізге вирусты білмей жұқтыруы мүмкін.¹

Әр адам өзін АПВ-мен байланысты аурулардан қорғау мүмкіндігіне лайық.^1,3 Өз денсаулығыңыздың қорғаушысы болыңыз.

Дәрігер АПВ тақырыбын қозғамаса да, сөйлесуді өзіңіз бастай аласыз. Өз денсаулығыңыз туралы көп нәрсе білу керек, сондықтан сұрақтар қоюдан тартынбаңыз.

Ұзақ қарым-қатынаста жүрген 10 әйелдің 6-ға жуығы АПВ жұқтыруы мүмкін.^†2

Егер сіз әйел болсаңыз, онда тұрақты қарым-қатынас сізді кейбір қатерлі ісіктер мен АПВ-мен байланысты басқа аурулардың даму қаупінен қорғамайды.^1,3 АПВ инфекциясы әдетте еш белгілерсіз болады, сондықтан сіз вирустың тасымалдаушысы бола аласыз және оны білмей-ақ басқа адамға жұқтыра аласыз.¹

АПВ жұқтырғаннан кейін аурулар мен белгілер пайда болғанға дейін бірнеше апта, жылдар немесе тіпті ондаған жылдар қажет болуы мүмкін.⁷

Қарым-қатынас ұзақ болуы мүмкін, бірақ АПВ-мен байланысты кейбір қатерлі ісіктерді алдын алу мұндай ұзаққа созылмауы керек. Бүгіннен қалдырмай өз дәрігеріңізбен сөйлесіңіз.^1,3

^† Алғашқы жыныстық қатынастан бастап 70 жасқа дейін бір ғана серіктес болған жағдайда АПВ-мен (адам папилломавирусы) жұқтыру ықтималдығына қатысты деректер — 2006–2008 жылдардағы АҚШ мәліметтеріне негізделген, АПВ-ға қарсы вакцина пайда болғанға дейінгі кезең.

АПВ ЖӘНЕ ЕРЛЕР

Сіз АПВ тек әйелдер жұқтырады деп ойлаған боларсыз, бірақ ер адамдарда белгілі бір қатерлі ісіктер мен АПВ-мен байланысты басқа ауруларды жұқтыру қаупі бар.¹

Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын ер адамдар үшін АПВ анальды қатерлі ісік және жыныс сүйелдері сияқты қатерлі ісіктердің дамуына әкелуі мүмкін.^1-3

Бүгін сіз үшін өзіңізді қорғауға көмектесетін күн болуы мүмкін.¹

Қазақстанда бір жыл ішінде 25 ер адамға анальды қатерлі ісік диагнозы қойылған.^4,a

^a2020 ж. деректер

Ер адам ретінде, сіз белсенді жыныстық қатынас өмір салтын ұстансаңыз да, ұстанбасаңыз да, моногамдық қарым-қатынаста болсаңыз да немесе өзіңізді қорғаймын деп ойласаңыз да, сізде АПВ жұқтыру қаупі болуы мүмкін.⁵

ҚАУІП-ҚАТЕРДІ АЗАЙТУҒА КӨМЕКТЕСІҢІЗ

Өз дәрігеріңізбен төмендегі мына ақпараттар туралы кеңесіңіз:

АПВ вакцинациясы⁵
Өмір салтымен байланысты қауіп факторлары⁵
Скринингтік опциялар:
Дәрігерден скринингтің қандай нұсқалары бар екенін сұраңыз. Кейбір клиникалар анальды қатерлі ісікке шалдығу қаупі жоғары ер адамдарға анальды скринингті ұсынуы мүмкін, оның мүмкін себептерінің бірі АПВ болып табылады.^1,6,7

Сіз кім болсаңыз да, өмірдің қай кезеңінде болсаңыз да, сіз өзіңізді қорғауға көмектесе аласыз:

Болашақта не болатынын ешкім білмейді.
Бүгін АПВ-мен байланысты кейбір аурулардан өзіңізді қорғауға көмектесіңіз.^1,5

Көптеген адамдарда ағза АПВ-дан өздігінен тазартылады. Бірақ вирус жойылмайтын адамдар үшін АПВ онкологиялық аурулардың пайда болуына әкелуі мүмкін.^2,3

АПВ терінің теріге (немесе шырышты қабаттарға) қандай да болсын интимдік жанасу арқылы берілуі мүмкін және әдетте оның белгілері болмайды.⁵

Жыныстық қатынаста белсенді адамдардың көпшілігі өмірінің белгілі бір кезеңінде АПВ жұқтыруы мүмкін. АПВ жұқтыру үшін бір серіктің болуы жеткілікті болады, тіпті егер сіз қазір жыныстық қатынаста болмасаңыз да, болашақта сіздің жалғыз серігіңіз сізге вирусты білмей жұқтыруы мүмкін.⁵

Өз денсаулығыңыздың қорғаушысы болыңыз. Дәрігер АПВ тақырыбын қозғамаса да, сөйлесуді өзіңіз бастай аласыз. Өз денсаулығыңыз туралы көп нәрсе білу керек, сондықтан сұрақтар қоюдан тартынбаңыз.

Егер сіз ер адам болсаңыз, онда тұрақты жыныстық қарым-қатынас сізді АПВ-ның кейбір түрлерін жұқтырудан және АПВ-мен байланысты аурулардың дамуынан қорғамайды.^1,8

АПВ инфекциясы әдетте ешбір белгілерсіз болады, сондықтан сіз вирустың тасымалдаушысы бола аласыз және оны білмей-ақ басқа адамға жұқтыра аласыз.5 АПВ инфекциясынан кейін аурулар мен белгілер пайда болғанға дейін бірнеше апта, жылдар немесе тіпті ондаған жылдар қажет болуы мүмкін.⁹

Жыныстық қарым-қатынас ұзақ болуы мүмкін, бірақ АПВ-мен байланысты кейбір қатерлі ісіктерді алдын алу мұндай ұзаққа созылмауы керек. Бүгіннен қалдырмай өз дәрігеріңізбен кеңесіңіз.^1,5

Көбірек білгіңіз келе ме? Өз жолыңызда өзіңізге көмектесу үшін қандай қадамдар жасай алатыныңызды біліңіз.

Бейнеленген адам бейнесі нақты емделуші емес.
Тек демонстрациялық мақсаттарда қолданылады.

Мен топтамын ба?

World Health Organization. Questions and answers about human papillomavirus (HPV). Published 2024. Accessed October 2025. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/376263/WHO-EURO-2024-5631-49185-73415-eng.pdf?sequence=1
Chesson HW, Dunne EF, Hariri S, Markowitz LE. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sex Transm Dis. 2014 Nov;41(11):660-664. Accessed October 2025.
World Health Organization (WHO). Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (2022 update). Wkly Epidemiol Rec. 2022;97(50):645-672 Accessed October 2025.
Meites E, et al., Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (Pink Book). 14th edition. Chapter 11: Human Papillomavirus. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html Updated August 2021. Accessed October 2025.
Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021 – human papillomavirus (HPV) infection. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm Accessed October 2025.

АПВ ЖӘНЕ ӘЙЕЛДЕР

World Health Organization. Questions and answers about human papillomavirus (HPV). Published 2024. Accessed October 2025. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/376263/WHO-EURO-2024-5631-49185-73415-eng.pdf?sequence=1
Chesson HW, Dunne EF, Hariri S, Markowitz LE. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sex Transm Dis. 2014 Nov;41(11):660-664. Accessed October 2025.
World Health Organization (WHO). Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (2022 update). Wkly Epidemiol Rec. 2022;97(50):645-672 Accessed October 2025.
Meites E, et al., Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (Pink Book). 14th edition. Chapter 11: Human Papillomavirus. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/pinkbook/hcp/table-of-contents/chapter-11-human-papillomavirus.html Updated August 2021. Accessed October 2025.
Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021 – human papillomavirus (HPV) infection. Centers for Disease Control and Prevention. Accessed October 2025. https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/hpv.htm  
de Martel C, Georges D, Bray F, Ferlay J, Clifford GM. Global burden of cancer attributable to infections in 2018: a worldwide incidence analysis. Lancet Glob Health. 2020;8(2):e180-e190. doi:10.1016/S2214-109X(19)30488-7 Accessed October 2025.
Cancers caused by HPV. Centers for Disease Control and Prevention. Accessed October 2025. https://www.cdc.gov/hpv/about/cancers-caused-by-hpv.html?CDC_AAref_Val=https://www.cdc.gov/hpv/parents/cancer.html